ΠΩΣ ΝΑ ΧΕΙΡΙΣΤΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΠΑΙΔΙΚΟΥΣ ΦΟΒΟΥΣ

Για κάποια παιδιά, τα πρώτα χρόνια της ζωής τους "σημαδεύονται" από κάθε λογής, ανεξήγητους ή λόγω κάποιας επώδυνης εμπειρίας φόβους. Πολλά παιδιά φοβούνται για παράδειγμα το σκοτάδι και τα φαντάσματα, άλλα, πάλι, τον παιδίατρο που μπορεί να τον έχουν επισκεφθεί πολλές φορές αλλά δε λένε να συνηθίσουν το χέρι του που πλησιάζει απειλητικά με τη σύριγγα στο χέρι(!) γιατί εκείνη τη στιγμή θυμούνται ότι πραγματικά πονάει. Άλλα, πάλι, φοβούνται ένα μέρος που επισκέπτονται για πρώτη φορά, όπως είναι το σχολείο ή κάποια καινούρια δραστηριότητα (κολύμπι). Η λίστα με τους παιδικούς φόβους δεν τελειώνει ποτέ. Το θέμα είναι τι μπορούμε να κάνουμε εμείς για να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να τους αντιμετωπίσουν και-γιατί όχι-να τους ξεπεράσουν.

Ο...φόβος του Αη Βασίλη!

* Εκτίμηση συναισθημάτων
Μέχρι την ηλικία των 5-6, τα παιδιά δεν μπορούν εύκολα να ξεχωρίσουν το πραγματικό από το φανταστικό. Με αυτή τη λογική, το να τους λέμε,για παράδειγμα, ότι τα φαντάσματα δεν υπάρχουν δεν λειτουργεί διότι για εκείνα τα φαντάσματα είναι πολύ αληθινά. Το μόνο που καταφέρνουμε είναι να τους δίνουμε την εντύπωση ότι μάλλον δεν τους πιστεύουμε. Εκείνο που θα πρέπει να έχουμε, λοιπόν, στο μυαλό μας, είναι ότι δεν χρειάζεται να προσπαθούμε να επιβεβαιώνουμε ότι οι παράλογοι φόβοι τους είναι λογικοί, αλλά ότι πιστεύουμε ότι πιστεύουν ότι είναι πραγματικοί. Για παράδειγμα, να πώς μπορούμε να το χειριστούμε: " Δε νομίζω ότι τα φαντάσματα είναι αληθινά. Δεν έχω δει ποτέ κανένα. Ωστόσο, σε πιστεύω ότι πιστεύεις ότι υπάρχουν γι αυτό ας σκεφτούμε μαζί πώς θα τα ξεφορτωθούμε".

* Δράση κατά του φόβου
Οι φόβοι κάνουν τα παιδιά να νιώθουν αδύναμα και απροστάτευτα. Αν εμείς, την ώρα εκδήλωσης του φόβου, τους δώσουμε κάτι να κάνουν, θα νιώσουν ότι έχουν περισσότερο έλεγχο της κατάστασης. Αν, για παράδειγμα, φοβούνται τα φαντάσματα, μπορούμε να τους δώσουμε ένα άδειο μπουκάλι όπου αναγράφεται η φράση "ΑΟΡΑΤΟ ΣΠΡΕΥ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΩΝ" ώστε να μπορούν να εξουδετερώσουν όποιο φάντασμα γεννά η φαντασία τους. Μια άλλη ιδέα είναι να φτιάξουμε υποτιθέμενες παγίδες στις πόρτες, οι οποίες θα "συλλάβουν" αυτά τα μισητά φαντάσματα. Δεν έχει τόση σημασία τι θα σκαρφιστούμε, αρκεί το παιδί μας να νιώθει ότι έχει τον έλεγχο και να κάνει κάτι στην πράξη για να αντιμετωπίσει το φόβο που το ταλαιπωρεί.

* Λογική εξήγηση
Αν η ηλικία του παιδιού το επιτρέπει, ίσως είναι καλό να προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε την κατάσταση με λογικό τρόπο. Για παράδειγμα, αν φοβάται τις σκιές, ας προσπαθήσουμε να του μάθουμε πώς γίνεται το κουκλοθέατρο σκιών. Με αυτόν τον τρόπο θα καταλάβει πώς ακριβώς λειτουργούν οι σκιές, θα εξοικειωθεί και δεν θα τις φοβάται.

*  Ύπνος παρέα με το τετράποδο φιλαράκι τους

Για τα μικρότερα παιδάκια, ένα λούτρινο ζωάκι ή κάποιο αγαπημένο αντικείμενο αρκεί. Για τα μεγαλύτερα και μόνο εφόσον αυτό είναι απολύτως ασφαλές, ένα σκυλάκι ή ένα γατάκι που θα τους συντροφεύει στον ύπνο τους είναι ό,τι καλύτερο. Σίγουρα δεν θα νιώσουν ότι το ζώο θα τους προστατέψει σε περίπτωση κινδύνου, αλλά οπωσδήποτε είναι μια καλή παρέα που θα τους κάνει να νιώθουν περισσότερο ασφαλή. 


* Πώς μπορώ να σε βοηθήσω ώστε να νιώσεις πιο ασφαλής;
 Κάποιες φορές, η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι πολύ απλή. Το βράδυ, που το παιδί φοβάται το σκοτάδι ή ότι θα το επισκεφθεί κάποιο φάντασμα ή κάποιος άγνωστος που θα παραβιάσει την εξώπορτα, το να έχουμε τις πόρτες των δωματίων ανοικτές, έτσι ώστε να ακούσουμε και να επέμβουμε είναι, ίσως, το πρώτο πράγμα που θα μας ζητήσει. Βέβαια, πάντα εγκυμονεί ο κίνδυνος το παιδί να μας ζητήσει κάτι παράλογο ή μη επιτρεπτό, όπως, εν προκειμένω, να βάλουμε ένα έπιπλο πίσω από την εξώπορτα ή να κοιμηθούμε μαζί του. Εκεί είναι στο χέρι μας να βρούμε τους μηχανισμούς ώστε να το αποφύγουμε. Αρκεί να θυμόμαστε ότι οι παιδικοί φόβοι είναι πραγματικά δύσκολοι, αλλά μπορούν να αντιμετωπιστούν ή ακόμη και να εξαλειφθούν όσο το παιδί μας μεγαλώνει.